กล้วยตาก
โดย พีรเดช ทองอำไพ
กล้วยตากเมืองไทยเป็นการสะท้อนให้เห็นถึงภูมิปัญญาในการถนอมอาหารไว้กินนาน ๆ และไม่ใช่ว่าใคร ๆ ก็ทำได้ แต่ต้องอาศัยทักษะความชำนาญ ไม่เช่นนั้น อาจไม่ได้กล้วยตากที่สวยงามอย่างที่เห็นวางขายกันในตลาด แหล่งผลิตใหญ่ของประเทศน่าจะอยู่ที่พิษณุโลก ดังนั้นใครที่ไปพิษณุโลก ก็จะเห็นกล้วยตากวางขายอยู่ทั่วไป และเป็นของขึ้นชื่อของที่นั่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งเขตอำเภอบางกระทุ่ม ซึ่งเป็นแหล่งใหญ่ของกล้วยตากที่มีคุณภาพ

กล้วยที่ใช้ในการตากและเป็นที่นิยมของเมืองไทยก็คือกล้วยน้ำว้า แต่ว่าพันธุ์ที่ว่ากันว่าเหมาะสมที่สุดน่าจะเป็นพันธุ์มะลิอ่อง เพราะว่าจะให้กล้วยตากที่มีคุณภาพ สีสรรและรสชาติดีที่สุด และกล้วยก็สามารถผลิตได้ต่อเนื่องทำให้มีผลผลิตทั้งปีเวียนกันออกมา ดังนั้นการตากกล้วยก็เลยกลายเป็นกิจกรรมที่สามารถทำได้ทั้งปี ไม่เหมือนผลไม้อื่นที่ออกเป็นฤดูกาล

ในฤดูร้อนและหนาวเป็นช่วงที่เหมาะที่สุดในการตากกล้วยเพราะว่าแดดดี และไม่มีฝน แต่ว่าต้องไม่ลืมว่าเมืองไทยยังมีฤดูฝน ซึ่งมีฝนกระจายอยู่ในช่วง 3-4 เดือน ซึ่งตรงนี้คืออุปสรรคในการทำกล้วยตาก เพราะว่ากล้วยตากในฤดูฝนที่มีความชื้นสูง และการตากกล้วยทำในที่โล่งแจ้ง อาจมีความเสียหายสูงถึง 80% ซึ่งความเสียหายส่วนใหญ่เกิดจากเชื้อรา และบางทีขนาดลูกจะหดตัวเล็กลงมาก จนไม่ได้มาตรฐาน และอาจมีสีเพี้ยนไปเช่นดำเข้ม สีไม่สม่ำเสมอ กล้วยตากเหล่านี้ถือว่าตกเกรด ดังนั้นราคาขายจากเดิมที่เคยได้สูงถึง 40 บาทต่อกิโลกรัม อาจลดลงเหลือเพียงแค่ 2-4 บาทเท่านั้น คำถามก็คือว่าเมื่อรู้ว่าในฤดูฝนหากทำกล้วยตากก็จะเสียหายสูงมากขนาดนี้แล้ว ยังจะทำกันต่อไปทำไม คำตอบทางด้านผู้ผลิตก็คือว่า เมื่อกล้วยสามารถผลิตได้ทั้งปี หากผู้ปลูกนำมาขายไม่ว่าจะเป็นฤดูไหนก็ตาม ก็จำเป็นต้องรับซื้อไว้ เพราะหากไม่ทำอย่างนี้ ก็จะเสียความสัมพันธ์ระหว่างผู้ทำกล้วยตากกับผู้ปลูกกล้วยไปทันที และจะเกิดปัญหาระยะยาวคือไม่มีกล้วยเข้ามาให้ตากอีก รวมทั้งบรรดาลูกจ้างต่าง ๆ ก็จำเป็นต้องมีงานทำทั้งปี จึงเป็นเรื่องจำเป็นต้องรักษาสภาพของการผลิตไว้ให้ได้ ถึงแม้จะมีความเสียหายมากก็ตาม เรียกได้ว่าในช่วงหน้าฝนต้องยอมขาดทุน บางรายถึงกับลงทุนสร้างห้องเย็นไว้เก็บกล้วยตากเพื่อขายในช่วงฤดูฝน เพราะว่าตลาดต้องการกล้วยตากต่อเนื่องทั้งปีเช่นกัน หากไม่สามารถผลิตให้ได้ในช่วงฤดูฝนก็จะเสียตลาดไปอีก

ความจริงปัญหานี้สามารถแก้ไขได้ เพียงแต่ว่าต้องนำมาคิดหาทางแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ อย่างเช่นทางแรกที่ชาวบ้านทำกันมาก็คือการสร้างห้องเย็นไว้เก็บกล้วยที่ตากได้มากในช่วงฤดูอื่นที่ไม่ใช่ฤดูฝน แล้วเก็บส่วนเกินไว้ขายในช่วงฤดูฝนที่ผลิตแล้วมีความเสียหายมาก วิธีคิดเช่นนี้ก็ดีที่ต้องการให้มีผลผลิตอยู่ในตลาดอย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอทั้งปี แต่วิธีนี้อาจเป็นการแก้ไขที่ปลายเหตุ รวมทั้งต้นทุนสูง ทั้งในเรื่องของการสร้างห้องเย็นและเรื่องของค่าใช้จ่ายเนื่องจากค่าพลังงานที่ใช้ในการทำความเย็น และในที่สุดปัญหาหลักคือกล้วยเสียหายในฤดูฝนก็ยังไม่ได้แก้ไข อีกทางหนึ่งที่น่าจะดีกว่าคือหาทางลดความเสียหายในฤดูฝน เพราะว่าเราทราบแล้วว่าเกิดความเสียหายจากความชื้นสูงและราขึ้น ดังนั้นการป้องกันไม่ให้ลูกกล้วยเปียกน้ำหรือถูกฝนก็น่าจะมีทางเป็นไปได้ นั่นคือการสร้างโรงเรือนหลังคาพลาสติกเพื่อตากกล้วยโดยเฉพาะ กับอีกวิธีหนึ่งคือเมื่อกล้วยเสียหายมาแล้ว จะหาทางใช้ประโยชน์หรือสร้างมูลค่าเพิ่มจากกล้วยตากเหล่านั้นได้อย่างไร ซึ่งทั้งหมดนี้มีคำตอบและวิธีการออกมาแล้ว คราวหน้าจะมาเล่าให้ฟังต่อไปครับ
วันที่เพิ่ม : 21 August 2009
ผู้ชม : 538
บทความหน้าเดียวอื่นๆ
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
19 June 2003
ผู้ชม 640 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
19 August 2010
ผู้ชม 360 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
15 August 2003
ผู้ชม 305 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
04 September 2003
ผู้ชม 204 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
12 August 2010
ผู้ชม 234 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
12 February 2004
ผู้ชม 143 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
10 September 2004
ผู้ชม 192 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
05 August 2013
ผู้ชม 323 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
05 August 2013
ผู้ชม 289 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
27 May 2010
ผู้ชม 171 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
02 December 2009
ผู้ชม 414 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
28 August 2008
ผู้ชม 323 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
29 January 2004
ผู้ชม 192 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
05 August 2013
ผู้ชม 291 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
04 June 2010
ผู้ชม 182 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
10 June 2010
ผู้ชม 124 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
05 August 2013
ผู้ชม 174 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
03 September 2009
ผู้ชม 234 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
26 August 2011
ผู้ชม 655 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
28 July 2005
ผู้ชม 370 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
22 December 2003
ผู้ชม 253 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
07 April 2006
ผู้ชม 325 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
09 March 2004
ผู้ชม 196 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
04 September 2008
ผู้ชม 431 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
29 May 2003
ผู้ชม 228 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
05 August 2013
ผู้ชม 156 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
19 May 2006
ผู้ชม 168 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
03 June 2003
ผู้ชม 587 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
06 March 2009
ผู้ชม 318 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
12 March 2009
ผู้ชม 327 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
11 December 2009
ผู้ชม 201 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
01 August 2008
ผู้ชม 197 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
07 August 2008
ผู้ชม 198 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
24 July 2008
ผู้ชม 304 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
19 December 2003
ผู้ชม 506 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
12 June 2003
ผู้ชม 1151 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
13 May 2011
ผู้ชม 159 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
05 February 2004
ผู้ชม 143 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
22 August 2008
ผู้ชม 438 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
19 February 2009
ผู้ชม 240 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
16 June 2005
ผู้ชม 255 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
28 March 2003
ผู้ชม 1260 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
28 March 2003
ผู้ชม 488 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
04 November 2005
ผู้ชม 191 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
24 July 2011
ผู้ชม 323 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
10 April 2003
ผู้ชม 827 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
26 February 2003
ผู้ชม 11192 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
25 April 2006
ผู้ชม 1078 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
11 November 2005
ผู้ชม 279 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
02 June 2005
ผู้ชม 232 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
26 February 2009
ผู้ชม 173 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
05 August 2013
ผู้ชม 225 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
26 February 2004
ผู้ชม 293 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
12 August 2005
ผู้ชม 255 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
29 July 2004
ผู้ชม 189 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
01 May 2003
ผู้ชม 161 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
24 April 2003
ผู้ชม 261 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
08 August 2010
ผู้ชม 199 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
12 April 2011
ผู้ชม 359 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
20 July 2006
ผู้ชม 331 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
26 November 2004
ผู้ชม 242 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
17 July 2003
ผู้ชม 1144 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
22 July 2003
ผู้ชม 247 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
03 July 2008
ผู้ชม 226 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
27 January 2011
ผู้ชม 167 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
05 January 2006
ผู้ชม 284 ครั้ง
 
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
15 July 2005
ผู้ชม 251 ครั้ง
   
โดย พีรเดช ทองอำไพ
18 July 2005
ผู้ชม 158 ครั้ง
 
โดย พีรเดช ทองอำไพ
05 August 2013
ผู้ชม 207 ครั้ง